Bydgoszcz

To όνομα της γλωσσοδέτης! Μετά από πολλαπλές αποτυχημένες προσπάθειες να το προφέρω σωστά, σχεδόν απολογητικά ο συνεργάτης που μας υποδέχθηκε μου εξήγησε ότι η γλώσσα τους δεν έχει πολλά φωνήεντα για να μη χρειάζεται ν'ανοίγουν πολύ το στόμα και μπαίνει κρύο. Το βράδυ της ίδιας μέρας μίλαγα ελληνικά με προφορά αειμνήστου γιαγιάς μου εξ Ανω Τιθορέας Παρνασσού κόβοντας τα μη απαραίτητα φωνήεντα αφού η θερμοκρασία είχε κατέβει στους μείον 10 βαθμούς!

Για να φτάσει κανείς οδικώς στο Bydgoszcz διασχίζει τη μισή Πολωνία βόρεια της Βαρσοβίας με σταθερή παρέα στη διαδρομή το ποταμό Βιστούλα ή έναν απ'τους πολλούς παραποτάμους του σ'ένα δρόμο που μπορεί να συγκριθεί σε επικινδυνότητα μόνο με την Κορίνθου-Πατρών. Η έννοια "καφές στο δρόμο" ήταν τότε ανύπαρκτη κι έπρεπε να φτάσουμε στην πρώτη μεγάλη πόλη της διαδρομής, την Τorun!Πατρίδα του μεγάλου αστρονόμου Νικόλαου Κοπέρνικου με το αντίστοιχο Πλανητάριο και σούπερ θέαμα, το σπίτι του (που ήταν παλιά αποθήκη) με την επιγραφή "ο άνθρωπος που σταμάτησε τον ήλιο και κίνησε τη γή", το άγαλμα του φυσικά στη Παλιά Πλατεία εκεί όπου μεταξύ άλλων υπάρχει και το άγαλμα κάποιου ο οποίος έπαιζε βιολί στα βατράχια..και το παραμύθι λέει ότι αυτά άρχιζαν να τραγουδούν και έφευγαν απ΄την πόλη (στη γλυπτική σύνθεση περιλαμβάνονται και τα βατράχια) κι είναι τόπος συνάντησης όλης της νεολαίας το βράδυ. Δεν προλάβαμε να δούμε περισσότερα αλλά δίκαια όλοι οι Πολωνοί την αποκαλούν πάντα "η όμορφη Τορούν". Επειδή και η έννοια "φαγητό στο δρόμο" δεν ήταν τότε ιδιαίτερα ανεπτυγμένη έπρεπε να βρεθεί κι επόμενος σταθμός αλλά ο συνεργάτης είχε ωραίες ιδέες και μιά περίεργη σιγουριά ότι ήμασταν απολύτως ξεκούραστοι για την επόμενη ξενάγηση.
Ο Πύργος του Malbork!!

Αυτό κι αν ήταν υπερθέαμα! Το μεγαλύτερο κάστρο της Ευρώπης κτισμένο εξ'ολοκλήρου από τούβλα! Κτισμένο το 1274 απ'τη Τευτονική Τάξη της Παρθένου Μαρίας απ΄την Ιερουσαλήμ (όπως και όλες οι πόλεις της περιοχής) στις όχθες του ποταμού Νοgat στο δέλτα του Βιστούλα για να έχουν πρόσβαση τα πλοία. Το Κάστρο επεκτάθηκε πολλές φορές κι όταν ο αριθμός των Ιπποτών άρχισε να αυξάνεται κτίζανε το ένα μέσα στο άλλο κάνοντας το μεγαλύτερο "εντός τειχών" κάστρο της εποχής. Πέρασε στη κατοχή της Πρωσσίας πολύ αργότερα και κατά την ναζιστική περίοδο αποτελούσε κέντρο εκπαίδευσης και συγκεντρώσεων της Χιτλερικής νεολαίας. Αν και καταστράφηκε ένα μεγάλο μέρος του ακόμα κι από πυρκαγιές, ανακαινίσθηκε κι είναι εντυπωσιακό όχι μόνο για το μέγεθος και το χρώμα του αλλά και για τους θησαυρούς του Μουσείου του, περίτεχνα αντικείμενα από κεχριμπάρι,το χρυσάφι της Βαλτικής.Αυτή η πέτρα έδωσε όλο τον πλούτο στη περιοχή μιά και το γειτονικό λιμάνι του Gdansk έζησε τη μεγαλύτερη ανάπτυξή του απ΄το εμπόριο της.

Ομως, συγνώμη κιόλας βέβαια, αλλά κάτι που μ'εντυπωσίασε ήταν οι τουαλέτες του πύργου.Οχι τόσο σαν κατασκευή αλλά δίπλα ακριβώς απ'τη λεκάνη της εποχής υπήρχαν άπειρα λαχανόφυλλα που χρησιμοποιούσαν σου λέει οι ιππότες ως χαρτί τουαλέτας!!(ούτε ζωγραφιστό δεν ξαναείδα ντολμά από τότε).Αν είχα το κουράγιο θ'ανέβαινα τις άπειρες σκάλες για ν΄ανέβω ως τη κορυφή και να σας περιγράψω τη θέα αλλά το μεσαιωνικό εστιατόριο του κάστρου είχε ανοίξει και με περίμενε. Το φαγητό με τα καυτερά γκούλας και τα κρέατα με τις βαριές σάλτσες είναι απ' αυτά που δεν τρώς πουθενά εκτός αν η εξωτερική θερμοκρασία είναι υπό το μηδέν ή πεινάς σαν λύκος και δεν έχεις άλλη επιλογή.
Φτάνοντας στο Bydgoszcz περίμενα να δώ μιά απ'τις γνωστές βιομηχανικές πόλεις του βορρά. Αντίθετα είναι μιά πολύ ευχάριστη και καλαίσθητη πόλη! Η παλιά πλατεία με τα κλασσικά κτίρια το ένα κολλημένο στο άλλο σε χαρούμενα χρώματα, κι ένα μνημείο για τα πάρα πολλά θύματα των Γερμανών στο Β'Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο συνεργάτης αλλά και πολλοί άλλοι Πολωνοί που μιλήσαμε έχουν μιά τεράστια συναισθηματική φόρτιση ακόμα και τώρα για τα εγκλήματα των Γερμανών και μιλάνε γι' αυτούς τελείως απαξιωτικά. Απ'τη άλλη βέβαια είναι εξαιρετικά καχύποπτοι για κάθε προϊόν που μπαίνει στη χώρα τους και δεν είναι γερμανικής προέλευσης.. Ο Καθεδρικός Ναός η Οπερα,το Ταχυδρομείο,οι Γοτθικές εκκλησίες αλλά και οι παλιές αποθήκες είναι απ'τα πιο εντυπωσιακά κτήρια της πόλης ιδιαίτερα φωτισμένα το βράδυ. Παρά το τσουχτερό για μας κρύο, κι ενώ στο δρόμο δεν κυκλοφορούσε σχεδόν κανείς οι μπυραρίες και τα μπαράκια ήταν γεμάτα. Πήγαμε σε μία μπυραρία που τη διέσχιζε ποτάμι!! Δεν ξέρω αν ήταν ο Βιστούλας πάλι, ο οποίος είχε αρχίζει να μου τη δίνει, αλλά μεσ'τη μέση των τραπεζιών σας διαβεβαιώ κύλαγε ένα κανονικό κανάλι το οποίο περνάγανε πάνω σε γεφυράκια οι σερβιτόροι για να κάνουν τη δουλειά τους. Βέβαια είναι το κανάλι που διασχίζει όλη τη πόλη και που στις όχθες του υπάρχουν όλα σχεδόν τα μνημεία της όπως οι παλιές αποθήκες που μάζευαν όλο το σιτάρι τους και το Μουσείο Leon Wyczolkowski. Είναι όμως και μιά πόλη που αγαπάει τη τέχνη και τον αθλητισμό. Εκτός απ΄τη τωρινή διοργάνωση του Πανευρωπαϊκού πρωταθλήματος μπάσκετ, έχουν μιά παράδοση στο βόλλευ και στις αγωνιστικές μηχανές αλλά και 15 γκαλερί με πολύ ενδιαφέρουσες εκθέσεις γλυπτικής και ζωγραφικής.Πολύ συχνά τα εστιατόρια τους έχουν παλιά έπιπλα δίνοντας μιά αίσθηση ότι τρώς σπίτι σου. Τα κορίτσια βγαίνουν πολλές φορές μόνα τους, υπάρχουν μάλιστα και εστιατόρια μόνο για γυναίκες αλλά δεν πήγα για να σας πω αν έχουν αυστηρή πόρτα για το αντίθετο φύλο. Υπάρχει μιά πανέμορφη περιοχή που λέγεται Βενετία με τα σπίτια πάνω στο ποτάμι ιδανική για βόλτα, χάζι και φωτογραφίες. Ομως το καλύτερο μας το άφησε ο καλός μας Πολωνός για το τέλος.
Μια βόλτα στο διπλανό Gdansk!! Οταν άκουσα την ιδέα δεν πολυχάρηκα, πάντα με την εικόνα μιάς βιομηχανικής πόλης-λιμάνι στο μυαλό και με μόνη ανάμνηση απ'αυτήν την αξέχαστη Αλληλεγγύη του Λεχ Βαλέσα. Αυτή ήταν η μεγαλύτερη έκπληξη στη Πολωνία. Μιά πόλη κόσμημα!Με την κλασσική τευτονική αρχιτεκτονική της περιοχής αλλά χαρούμενη, λαμπερή και φιλόξενη. Λόγω του λιμανιού και του εμπορίου του κεχριμπαριού προς τον υπόλοιπο κόσμο η πόλη γνώρισε μεγάλο πλούτο, απολάμβανε μάλιστα ενός ειδικού καθεστώτος ανεξαρτησίας. Οπως όλες οι πόλεις-λιμάνια έγινε γρήγορα ένα καζάνι που μπήκαν πολλές διαφορετικές κουλτούρες και σαν αποτέλεσμα άνοιξε το μυαλό των ανθρώπων. Η ανοχή και η δεκτικότητα προς τις διαφορετικές εθνικές μειονότητες, σε συνδυασμό με τον πλούτο απ΄το εμπόριο οδήγησαν σε μιά άνθηση των γραμμάτων και των τεχνών. Η πλατεία με το άγαλμα του Ποσειδώνα, για να δηλώνει τη σχέση των κατοίκων με τη θάλασσα. Μουσεία, εκκλησίες και γκαλερί παντού. Την 1η Σεπτεμβρίου του 1939 ξεκίνησε στο Gdansk ο Β΄Παγκόσμιος Πόλεμος όταν ένα γερμανικό πολεμικό πλοίο έριξε τη πρώτη κανονιά. Οι κάτοικοι αντιστάθηκαν πυροβολώντας απ΄τα παράθυρα του Ταχυδρομείου. Η επόμενη ιστορική ημερομηνία για τη πόλη είναι ο Αύγουστος του 1980 και η μάχη της Αλληλεγγύης με αρχηγό τον Λεχ Βαλέσα κατά του κομμουνιστικού καθεστώτος που ήταν η αρχή του τέλους μιάς ολόκληρης εποχής. Υπάρχει ένας δρόμος στο λιμάνι που λέγεται "Δρόμος της ελευθερίας" με διάφορα μνημεία να θυμίζουν εκείνη την εποχή..
Πατρίδα επίσης του Σοπενχάουερ και του Φαρενάιτ μεταξύ άλλων, με την ιστορία της να τη βλέπεις παντού. Μαζί με πιό ανοιχτούς και γελαστούς ανθρώπους παρά τα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν, άπειρα μαγαζάκια με είδη από κεχριμπάρι,πολύ καλαίσθητα σπίτια και γενικά μια χαλαρή μεσογειακή ατμόσφαιρα όσο κι αν ακούγεται περίεργο. Σ΄αυτό συμβάλλουν σίγουρα και οι πολλοί μετανάστες κυρίως από Ρωσία οι οποίοι με μπαλαλάικες τραγουδούν σε όλες τις πλατείες πουλώντας και το ανάλογο cd κι έχουν τα πιό ωραία ταβερνάκια της πόλης όπου τρώς καλά και πάμφθηνα. Κοντά στο Gdansk υπάρχουν τουριστικά παραλιακά θέρετρα όπως το Sopot με ξενοδοχεία πρώην κυβερνητικά κτήρια του Ζαρουζέλσκι αλλά με παραλίες με μαύρη άμμο και μαύρη θάλασσα! Δεν έχω ξαναδεί πιό καταθλιπτικό χρώμα θάλασσας..Το μόνο που είχε πλάκα ήταν ότι αν έσκαβες λίγο στην άμμο μπορεί και να΄βρισκες κεχριμπάρι! Δεν βρήκα βέβαια γιατί δεν έσκαψα γιατί τα χέρια μου ήταν παγάκια.
Απ΄τη Πολωνία φύγαμε μ'ένα συναίσθημα ουδέτερο σαν τίποτα να μη μας άγγιξε πραγματικά, εκτιμήσαμε όμως ένα τεράστιο σεβασμό προς την ιστορία τους και μια υπερηφάνεια γι' αυτήν, την αγάπη τους για την τέχνη όπως και το ότι όλοι φροντίζουν αυτό που βλέπουν καθημερινά να είναι καλαίσθητο.
Να βάζανε και κανένα φωνήεν..




ΥΓ1. Nα διευκρινήσω ότι αυτό το ταξίδι το κάναμε πριν 8 χρόνια οπότε μπορεί πάρα πολλά απ΄αυτά που διαβάσατε να έχουν αλλάξει (όπως οι Ρώσοι που είναι πιά οι πιό πλούσιοι της περιοχής) κι ότι οι φωτογραφίες είναι απ'το νετ μιά και τότε δεν είχα ψηφιακή μηχανή. Λυπάμαι επίσης που δεν θυμάμαι περισσότερα..