Καλό ταξίδι κ.Ευγένιε..

Είμασταν 10 χρονών περίπου και τα παιδιά του χωριού είχαμε ένα πολύ αγαπημένο παιχνίδι τα βράδια του καλοκαιριού. Ενα μεγάλο άσπρο σεντόνι, μιά λάμπα, μερικές αυτοσχέδιες φιγούρες, διανομή ρόλων και η παράσταση ήταν έτοιμη. Οι κολλητοί έπαιρναν ρόλους μεγάλους όπως του Κυρ-Νιόνιου ή του Χατζηαβάτη αλλά οι λιγότερο συμπαθείς μπορούσαν να περάσουν το βράδυ κρατώντας με δυό καλάμια το σεντόνι τεντωμένο. Αυτό που έκρινε όμως ποιός θα πάρει τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Καραγκιόζη ήταν το ποιός μπορούσε καλύτερα να μιμηθεί τη χροιά της φωνής του.

Αυτή η φωνή έσβησε προχθές.

Ο Ευγένιος Σπαθάρης, ο μεγαλύτερος Καραγκιοζοπαίχτης και όχι μόνο, μας έκανε να αγαπήσουμε αυτή τη φιγούρα.
Αυτός της έδωσε φωνή, στέγη, παρέα, οικογένεια αλλά κυρίως ψυχή.
Ο κουρελής, κακοντυμένος,φτωχός Καραγκιόζης που καταφέρνει με την πονηριά και το χιούμορ του να ξεγελάσει τις αρχές. Με τις ιστορίες του ταυτίζονται κάποια στιγμή όλοι, αυτός είναι ο σκοπός. Αυτός είναι κι ο μέσος Ελληνας.

Το Θέατρο Σκιών ξεκίνησε στην Ελλάδα με τον πατέρα του Σωτήρη Σπαθάρη, ο οποίος πέθανε κρατώντας μιά δερμάτινη φιγούρα του Πασά στα χέρια του. Ο Ευγένιος παρά τα διαφορετικά όνειρα που είχε, συνέχισε την πορεία του κι έκανε γνωστό τον Καραγκιόζη σε πολλές χώρες του κόσμου. Πίσω από ένα φωτισμένο πανί παίζονται ιστορίες,τρυφερές, αστείες, κριτικές πολλές φορές. Απαντάει, σχολιάζει και αντιστέκεται. Νικάει σχεδόν πάντα αλλά παραμένει φτωχός, τα πλούτη δεν του ταιριάζουν καθόλου.

Τα πλούτη δεν ταίριαζαν ούτε στον Ευγένιο Σπαθάρη. Ηταν ένας σεμνότατος άνθρωπος, όπως όλοι οι αληθινοί άνθρωποι της τέχνης τον οποίο είχα την εξαιρετική τύχη να γνωρίσω προσωπικά. Κάποτε μου είχε πεί: Μη φέρεις τα παιδιά σου να δούν τη παράσταση στο θέατρο, πάρε ένα σεντόνι και παίξτο μόνη σου γι' αυτά.

Ηταν ζωγράφος, είχε παίξει σε κάποιες ταινίες,είχε σκηνοθετήσει και κυρίως σκηνογραφήσει αρκετές παραστάσεις για το θέατρο (Βατράχους, Το Μεγάλο μας Τσίρκο),είχε συνεργασθεί με τον Τσαρούχη κι είχε πάρει μέρος σε μουσικές εκδηλώσεις με τον Σαββόπουλο. Συγχωρήστε με που δεν θυμάμαι όλη τη βιογραφία του.

Αυτό που θυμάμαι ήταν πως πάνω απ' όλα αισθανόταν ο παππούς όλων των παιδιών. Τα αγαπούσε πολύ τα παιδιά.

Ιδρυσε το Σπαθάρειο Μουσείο Θεάτρου Σκιών στο Μαρούσι. Στο μουσείο αυτό καταλαβαίνει κάποιος, εκτός απ' την ιστορία του Θεάτρου Σκιών,το πόσο μεγάλο κομμάτι της σύγχρονης πολιτιστικής μας ιστορίας αποτελεί αυτός ο άνθρωπος. Κυρίως για το πόσο μεγάλο αγώνα χρειάστηκε να κάνει για να διαδώσει τον Καραγκιόζη και κυρίως να τον κρατήσει ζωντανό σε μιά εποχή που δεν είναι καθόλου εμφανές.

Πόσο εύκολο είναι αυτό μετά τον θάνατό του?

Το 1966 όταν ξεκίνησε πειραματικά η τηλεόραση, μία απ'τις πρώτες εκπομπές της ήταν οι παραστάσεις του Καραγκιόζη με τον Σπαθάρη, έτσι τον μάθαμε εμείς σαν παιδιά. Μόνο που τότε γύρω μας ταπεινοί άνθρωποι υπήρχαν πολλοί. Τα λόγια του τ'ακούγαμε κι από άλλους.

Στην εποχή του Σούπερμαν, των Μάγκα και των τερατόμορφων ηρώων των παιδιών, τι θέση έχει ο κουρελής Καραγκιόζης?
Στην εποχή της έπαρσης και της αφθονίας ποιό παιδί θα ταυτιστεί με τον ταπεινό ανθρωπάκο?

Τώρα που ο Σπαθάρης δεν υπάρχει, θα καταντήσει μουσειακό είδος το Θέατρο Σκιών?
Εύχομαι όχι αλλά αισιόδοξη δεν είμαι.

Καλό ταξίδι κυρ-Ευγένιε κι ένα μεγάλο ευχαριστώ για τα όμορφα παιδικά μου βράδια.